Categoriearchief: Pasen

De paashaas, waar komt hij vandaan?

Paashaas en Pasen

paashaasPasen is misschien wel het belangrijkste christelijk feest maar wat heeft een paashaas daarmee te maken? In het christelijk verhaal rond Pasen komt echt geen paashaas voor. Waarom dan al die paashazen met Pasen? We gaan proberen een kleine reconstructie te maken van de geschiedenis van de paashaas.

De paashaas bij de Germanen

paashaas met paaseierenAl voor onze jaartelling werden heidense lentefeesten gevierd en Pasen is natuurlijk ook een lentefeest. In één van deze feesten stond de godin Ostara centraal . Ostara was de Germaanse godin van de lente.

Er is een oud verhaal over Ostara waarin ze een meisje helpt dat een ziek vogeltje had gevonden. Ostara verandert het kleine diertje in een haas. Deze haas zou ieder jaar terugkomen om gekleurde eieren te leggen, zo vertelde Ostara het dankbare meisje. Met die gekleurde eieren is natuurlijk gelijk de link gelegd met paaseieren!

Ostara is niet de enige godin die belangstelling had voor hazen. De haas was ook het favoriete dier van de godin Freya. Freya wordt vaak afgebeeld met een haas en vroeger werden hazen aan haar geofferd. Freya was onder andere een vruchtbaarheidsgodin, en de lente en vruchtbaarheid, die twee horen natuurlijk bij elkaar.

De paashaas verstopt paaseieren

paashaas pasenPas na de middeleeuwen wordt het eerste verhaal over de paashaas echt opgeschreven. Het verhaal, geschreven door een Duitse arts, vertelt het verhaal van een haas die gekleurde eitjes verstopt. De Duitse kinderen waren er natuurlijk dol op want niet alleen werden eitjes verstopt, als je goed zocht, kon je ook een cadeautje vinden.

In Duitsland en Zwitserland werd de paashaas al snel een bekende verschijning. En in Nederland? De Nederlandse kindjes moesten nog enkele eeuwen (!) wachten op de paashaas. Pas in het midden van de vorige eeuw begon de paashaas ook rond te springen in Nederland.

De paashaas en Pasen

paashazenHet bovenstaande is misschien een verklaring voor de herkomst van de paashaas maar hoe kwam hij nou terecht in het christelijk Pasen? De paashaas heeft alleen een heidense geschiedenis. Het was niet ongebruikelijk om heidense gebruiken op te nemen in christelijke feestdagen. De kerstboom bijvoorbeeld heeft ook een heidense oorsprong. Dus, de christenen zagen een immens populaire haas en hoewel hij niet paste in het christelijke verhaal, kwaad kon hij ook niet. Zo werd de paashaas ook een bekende verschijning voor christelijke kindjes en dat vonden ze natuurlijk helemaal niet erg!

De concurrenten van de paashaas

pasen haanHet is niet zo dat overal de paashaas werd omarmd, er waren meer dieren en ‘dingen’ die de paaseieren verstopten. In delen van Oostenrijk brengt een paaskip de eieren. Sommige gebieden in Duitsland gaan voor de kraanvogel (we hebben geen idee waarom), anderen voor een vos, een ooievaar of haan.

Katholieke kindjes in Nederland kregen de eieren van de kerkklokken. De klokken vertrokken op Witte Donderdag naar Rome, ze kwamen eerste paasdag terug en strooiden eitjes in de tuin. (De klokken werden vanaf Witte Donderdag niet meer geluid).

Paaseieren, spelletjes!
Wat vier je met Pasen?
Paaseieren, waar komen ze vandaan

Paaseieren de leukste spelletjes

Met paaseieren kun je meer doen dan opzoeken, beschilderen of opeten. Overigens alle drie prima activiteiten voor de paasdagen maar je kunt met eieren ook speuren, gooien, slaan, racen of schatzoeken. Hieronder enkele suggesties voor zowel volwassenen als kinderen. En hier hebben we meer leuke activiteiten met Pasen.

Paaseieren zoeken

paaseieren zoeken
image-1060
Paaseieren zoeken is in veel gezinnen paasactiviteit nummer één. Je kunt zowel rauwe, gekookte als plastic eieren verstoppen en het mooiste is het wanneer de eieren een kleurtje hebben, alleen gekleurde eieren zijn paaseieren.

Soms is het handig om oudere en jongere kinderen een eigen plek te geven. Je geeft iedere groep een eigen terrein of je laat iedere groep een eigen kleur zoeken of de echte eieren zijn voor grote kinderen en plastic eieren voor de kleintjes. Wanneer je het in huis moet doen (regen) zoeken de groten boven en de kleintjes beneden.

Vallende paaseieren

Je kunt het spelen met zowel rauwe, hardgekookte als plastic eieren maar rauw is wel het leukst. De basis is een vallend ei dat heel moet blijven. Met afvalmateriaal zoals watten, papier, tissues, karton, tape, lijm e.d. moet je proberen een ‘kussentje’ te maken waardoor het ei heel blijft. Maak buiten een cirkel waarin het ei kan landen. Je probeert het ei vanaf een trapje in het midden van de cirkel te laten vallen.

Geef iedereen eerst enkele minuten om een landingskussen te maken en begin dan met de wedstrijd. Je kunt de moeilijkheidsgraad op laten lopen door iedere ronde een tree hoger op de ladder te gaan staan. Gebruik voor iedere nieuwe ronde een ander ei.

Race met paaseieren

race paaseieren
image-1061
Een race met hardgekookte of rauwe eieren op een soeplepel. Zet een route af met linten en de eerste die met zijn gave ei over de finish komt heeft gewonnen. Je kunt de moeilijkheidsgraad een beetje opkrikken door kleine hindernissen te maken. Andere races zijn, rennen met een plastic ei tussen je knieën of een estafette waarbij eieren onder de kin moeten worden doorgegeven.

Gooien met paaseieren

De klassieker naast het eieren zoeken is het gooien met rauwe eieren. Je hebt koppels nodig die steeds een ei op moeten vangen, het koppel dat het ei het langste heel houdt is de winnaar.

Eitje Tik

Het gaat bij dit spel om de eierdop van je tegenstander te breken. Een goed begin van je paasbrunch wanneer je geen rauwe eieren gebruikt. Laat een mand met paaseieren rond gaan, iedere tafelgast mag een ei uitkiezen en daarna een tegenstander. Tik de eieren tegen elkaar, de eigenaar van het ei waarvan de dop heel blijft heeft gewonnen.

Wat is de Witte Week?

Wat is de Witte Week? De Witte Week is de week voor Pasen die begint met Palmpasen op de laatste zondag voor Pasen en eindigt op Stille Zaterdag, de Zaterdag voor één van de belangrijkste christelijke feestdagen, Pasen.

De Witte Week van zondag tot zaterdag

In de Witte Week draait het om de laatste week van Jezus. Palmpasen, Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag zijn de belangrijkste dagen in deze week. Palmpasen herdenkt de intocht in Jeruzalem. Witte Donderdag is de herdenking van het laatste avondmaal. De kruisiging wordt herdacht op Goede Vrijdag en op Stille Zaterdag is Jezus naar zijn graf gebracht. Het zijn de dagen voor het grote feest Pasen.

Palmpasen

hebben we hier beschreven

Witte Donderdag

laatste avondmaal
image-1054

Laatste Avondmaal

De priesters in de kerk dragen witte gewaden, vandaar, witte donderdag. Het laatste avondmaal wordt herdacht. Jezus is verraden door één van zijn discipelen en weet dat hij niet lang meer heeft te leven.

In de kerk wordt brood en wijn uitgedeeld. Het brood staat symbool voor het lichaam van Jezus. De wijn verwijst naar het bloed dat Jezus voor de mensen verloor.

Goede Vrijdag

Een dag van diepe rouw en toch is het een ‘Goede’ Vrijdag. De kruisiging van Jezus wordt herdacht. Volgens christenen is Jezus gestorven om ons van onze zonden te verlossen, vandaar, een Goede (Vrij)dag. De kerkklokken worden op deze dag niet geluid als eerbetoon aan dit offer en de lijdensweg . In Zuid-Europese landen worden processie gehouden waarin gelovigen met enorme kruisen de laatste momenten van Jezus uitbeelden.

Stille Zaterdag

Het graf van Jezus is afgesloten, het is een letterlijke stilte, er zijn geen kerkdiensten. Stille Zaterdag gaat over in de Paaswake en tenslotte in het grote christelijke Pasen.

Wat vier je met Palmpasen?

Wat vier je met Palmpasen? Geen idee? Pasen is vooral een heerlijke brunch, eieren en veel chocolade. Palmpasen is een vrolijke optocht met een palmpasenstok met allerlei lekkers. Maar Pasen is ook een oud feest, een vermenging van christelijke en heidense tradities. Voor wie iets meer wil weten over dit lentefeest beginnen we met Palmpasen. Palmpasen is de laatste zondag voor Pasen. Op deze zondag begint de zgn. Witte Week, de week van Palmpasen tot Pasen.

Wat is Palmpasen

palmpasen
image-1046
In de christelijke kerk wordt de triomfantelijke intocht van Jezus in Jeruzalem herdacht. Buxustakjes worden gezegend als symbolische palmtakken. De takjes worden thuis bij een crucifix geplaatst en brengen geluk. Kinderen lopen in een optocht met palmpasenstokken door de straten.

Met deze zondag begint de Witte Week. In de Witte Week draait het om de laatste week van Jezus. Palmpasen, Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag zijn de belangrijkste dagen in deze week. Palmpasen herdenkt de intocht in Jeruzalem. Witte Donderdag is de herdenking van het laatste avondmaal. De kruisiging wordt herdacht op Goede Vrijdag en op Stille Zaterdag is Jezus naar zijn graf gebracht. Het zijn de dagen voor het grote feest Pasen.

Palmpasen, eindelijk de lente!

Oude heidense feesten werden altijd gevierd rond deze tijd. De zomer kwam er weer aan en die lange donkere winter was bijna voorbij.

pinksteren lente bloesem
image-1047
Grote vuren werden opgestookt om de demonen te verjagen en het huis werd aan kant gemaakt. Paasbest, die uitdrukking is er niet voor niets.

Een belangrijke week in de christelijke kerk begint, een week die verweven is met oude , misschien wel, heidense symbolen. Het is de week voor de opstanding van een goddelijk kind of van de stralende zon die eindelijk weer krachtig wordt. Een vrolijk lentefeest met felgekleurde eieren, heldergroene takken van de buxus en vreugdevuren aan de horizon.

Hoe maak je een palmpasenstok

Palmpasen is een christelijk feest. Voor veel kinderen zal palmpasen vooral een optocht zijn met een palmpasenstok met allemaal lekkers recht voor je neus! Het maakt eigenlijk niet uit of je de gelegenheid hebt om met een optocht mee te lopen. Een palmpasenstok is leuk om te maken, je kunt hem samen met je kinderen versieren. De stok kun je ook in de kamer zetten als voorbereiding op Pasen of het begin van de lente.

Wat heb je nodig voor een palmpasenstok

  • houten latjes om een kruis te maken
  • crêpepapier, gekleurd stof en linten
  • een paashaantje
    paasei
    image-1036
  • eitjes, echt of snoep
  • rozijnen
  • mandarijntjes
  • kleine snoepjes zoals winegums en Engels drop
  • lentebloem (echte is het mooist maar misschien is kunst nu handiger)
  • groen/buxustakjes

Het kruis met crêpepapier: Het kruis verwijst naar de kruisiging van Jezus. Wikkel gekleurd crêpepapier of repen stof om de kruisvorm heen. Je kunt ook buxustakjes dakpansgewijs rondom het hout binden. Vind je dit teveel werk maar wil je wel graag groene takjes gebruiken dan bind je enkele buxustakjes bovenin de kruisvorm. De buxustakjes zijn een verwijzing naar de palmbladeren waarover Jezus Jeruzalem binnenreed. Maak enkele kleurige slingers van het overblijvend papier of koop enkele kleurige linten om het kruis verder te versieren.
Een paashaantjeRond palmpasen zijn er genoeg palmpaashaantjes te vinden bij de bakker. Je kunt ook zelf een haantje bakken met wit brooddeeg of een haantje van papier maken. Het haantje zou verwijzen naar Petrus. Op Goede Vrijdag had hij drie keer gezegd dat hij Jezus niet kende en daarop begon een haan te kraaien. Daarnaast is een haan de eerste die het licht iedere dag verwelkomt en met Pasen gaat het ook om de lente (en de zon) die er weer aankomt.

Eieren: Eieren horen bij Pasen en ook bij Palmpasen. Hang geen hele rauwe eieren aan het kruis, zelfs gekookt is niet aan te raden, het gevaarte wordt loodzwaar. Wil je toch echte eieren gebruiken dan moet je ze uitblazen.
Slingers: Slingers van snoep en rozijntjes horen ook aan de tak. Gebruik snoepjes waar je makkelijk met een naald en draad doorheen komt. Winegums gaan goed maar Engels drop is makkelijker, kleine gesuikerde snoepjes rijgen ook wel fijn maar plakken een beetje meer. Rozijntjes zijn ook makkelijk aan een draad te rijgen.
Mandarijnen:

mandarijn
image-1037
Mandarijnen verwijzen naar de sponsen vol water en wijn die Jezus kreeg van de soldaten.
Om het af te maken: een hart Het is vooral om de christelijke symboliek maar een hart staat mooi in het midden van het kruis. Het hart staat voor de liefde van Jezus voor ons.
Voor de vrolijkheid: bloemen
de symbolische bloem bij maart is de narcis
image-1038
Hoe kun je beter het nieuwe seizoen beginnen dan met bloemen! Echte zijn wel mooi maar in een optocht niet zo handig. Kunstbloemen zijn er rond Pasen voldoende en je kunt ze met dun draad rond het kruis binden.