Sinterklaas en pakjesavond

Sinterklaas of pakjesavond, vier je met je gezin of een groepje vrienden. Voor kinderen is Sinterklaas echt. Sint komt met zijn stoomboot en heel veel Pieten naar Nederland. De ´pakjesboot´ ,dat is de officiële naam van de stoomboot, zit vol met cadeautjes die door de Pieten op 5 december in de schoorstenen worden gegooid. Sinterklaas is een oude man met een lange witte baard, een rode mantel , een gouden staf en een rode mijter op zijn hoofd. Kinderen weten dat Sint een scheepslading pepernoten bij zich heeft en natuurlijk Americo, zijn witte schimmel.

Wie is Sinterklaas?

Sinterklaas is in de 4e eeuw de bisschop van Myra. Nicolaas van Myra is overleden op 6 december, waarschijnlijk rond 340. Myra lag in Klein-Azië maar werd later een deel van Turkije. Nicolaas wordt eerst in Myra begraven maar enkele eeuwen later door Italiaanse zeelieden naar Bari, in Zuid-Italië gebracht. In Bari werd een basiliek voor de heilige gebouwd, de Basiliek van Sint-Nicolaas of La Basilica di San Nicola. Sinterklaas is nooit in Spanje geweest!

De verjaardag van Sint Nicolaas is hierdoor niet op 6 december maar zijn gedenkdag. Deze valt in de rooms-katholieke kerk op de sterfdatum van een heilige. Niemand weet ook de exacte geboortedatum van Nicolaas. Pakjesavond is de avond van 5 december, voor alle zoete kinderen in Nederland en Belgie ligt een pakje bij de schoorsteen.

Aan Nicolaas van Myra werden veel goede daden en wonderen toegeschreven en hierdoor werd hij enkele jaren na zijn dood heilig verklaard. Oorspronkelijk is Sinterklaas een rooms-katholieke feestdag. In Nederland wordt het Sinterklaasfeest vanaf de middeleeuwen gevierd maar niet zoals nu.

Waarschijnlijk zijn de eerste vieringen vergelijkbaar met Sint-Maarten. Kinderen lopen langs deuren om snoep te bedelen. In de 16e eeuw proberen de protestanten zelfs de Sint Nicolaasviering uit te bannen. Toen ging Sint ondergronds! Veel gezinnen vierden het feest ter ere van de heilige Nicolaas thuis. Er werd hier en daar een schoentje gezet maar het ging ook om de roede. Kinderen die zich goed hadden gedragen kregen een kleine beloning en ‘stoute’ kinderen werden gestraft.

In het midden van de 19e eeuw verscheen een prentenboek van Jan Schenkman, een oud-onderwijzer. Het is een draaiboek voor het Sinterklaasfeest zoals we het nu kennen: pakjes, Pieten, pepernoten, een stoomboot en niet te vergeten een Spaanse Sint Nicolaas. De feestelijke intocht, de ‘appeltjes van Oranje’, Sint die een schoolklasje bezoekt, allemaal uit de fantasie van een schrijvende onderwijzer.

Sinterklaas is een goed heiligman

Sinterklaas is de beschermheilige van kinderen. Om dit te worden moet je wel enkele wonderen op dit gebied hebben verricht en die zijn er dan ook. Er zijn verschillende verhalen waarin Nicolaas kinderen redt uit een benarde situatie.

Zo weet hij een ontvoerd jongetje weer bij zijn ouders te brengen en redt hij een trio jongens van niets minder dan de dood. Het verhaal kent veel variaties maar een kwaadaardige herbergier doodt drie jongens die in zijn herberg slapen. De drie worden in een pekelvat gestopt want zo’n gruwelijke daad mag natuurlijk niet uitkomen! Sinterklaas komt langs de herberg en laat het vat met zijn vreselijke inhoud openen. De drie jongens stappen levend uit de ton.

Maar Sinterklaas is meer. Hij is ook beschermheilige van: zeelieden, leraren, kooplieden, advocaten, bakkers, bankiers, gevangenen en vooral van ongehuwde jonge meisjes. Dit laatste naar aanleiding van een oude legende over de heilige. Op een dag loopt Nicolaas langs een woning waarin een arme koopman klaagt over het lot van zijn dochters. Hij kan geen bruidsschat voor de meisjes bij elkaar schrapen en hierdoor kan hij ze niet aan de man brengen. Nicolaas heeft medelijden met de dochters en gooit enkele goudstukken door een open raam. De koopman kan eindelijk zijn dochters aan de man brengen. Misschien hebben we het strooien van pepernoten wel te danken aan dit gulle gebaar van de Sint.

Een beetje heidens

Sinterklaas wordt wel eens vergeleken met Wodan, een oude Germaanse god. Wodan reed op zijn acht(!)potige schimmel door de lucht en hij droeg daarbij een lange (misschien wel rode) mantel. Wodan had een lange witte baard en had een grote speer bij zich die in de verte wel iets leek op de staf van ‘onze’ Sint.

Wodan wist alles, zoals alle grote goden, en Sint heeft natuurlijk zijn ‘Grote Boek’ waar werkelijk alles over de kinderen in staat geschreven. Het feest ter ere van Wodan was ook een offerfeest en zetten we niet wortels en hooi bij de haard voor het paard? Niet te vergeten, Wodan had een knecht. Voor Wodan en zijn paard werden er offers bij de haard gezet. Zijn trouwe knechtje keek in iedere schoorsteen om dit te controleren. Het viel niet te vermijden, van het schoorsteenroet werd zijn gezicht natuurlijk zwart. Het is heel waarschijnlijk dat veel kenmerken van deze heidense god in het feest van Sinterklaas zijn geslopen.

Het snoepgoed van de Sint in: ‘lekkers van sinterklaas’

reageren

Wanneer u een reactie plaatst zal deze na goedkeuring verschijnen onder het artikel met uw naam en website. Uw e-mail en ip-adres zullen wij niet publiceren.

Naam	onthouden
E-mail
Website
Tekst	Textile hulp