Bescherming en geluk



Dit is een talisman

Een amulet of talisman beschermt ons al eeuwen tegen het kwaad, tegen verdrieten al het onheil dat over ons zou kunnen komen. Maar ze brengen misschien ook wel geluk en kan het geen kwaad om een konijnenpootje in je zak te stoppen of een edelsteen aan een ketting. Bijgeloof misschien, je gelooft er niets van? Daarom gebruik je alleen die speciale pen bij het proefwerk, ga je niet weg zonder de ketting van oma en moet je echt dat klavertje4 voorzichtig tussen papier drogen.



Een amulet



Onderschrift

Een amulet beschermt de drager. Waarschijnlijk is het woord afgeleid van het Latijnse amuletum.Maar mogelijk is ook dat het een verbastering is van het Arabische hamalet. Dit was een reepje perkament met spreuken. (waardoor het meer een talisman werd maar dat is voor later) Welke bescherming geeft een amulet? Een amulet beschermt tegen al het onheil dat je maar kunt bedenken: ziekte, demonen, rampen, heksen en het ‘kwaad’. Amuletten zijn er in allerlei vormen en maten. De eerste amuletten waren waarschijnlijk mooie steentjes of botjes die al in de prehistorie door onze verre voorouders werden meegenomen.

Een talisman


een talisman is een geluksbrenger. Misschien komt de term uit het Arabisch. Talis of talismon betekent wonder- of toverbeeld. Een oudere vorm van het woord talis is het Griekse telesma, een heilig of gewijd sieraad. Een talisman wel kunnen omschrijven als een amulet die een ritueel of wijding heeft ondergaan er is iets mee ‘gedaan’. Het is bijvoorbeeld een voorwerp waarin letters, symbolen of cijfers zijn gegraveerd. Een amulet geeft bescherming, een talisman trekt het geluk aan.

Een mascotte


Een mascotte brengt geluk aan een groep mensen. Het woord komt uit de Provence, een masco is een heks. Het woord is afgeleid van het Latijnse masca, dit betekent heks, masker of spook. Het is misschien een rare zijsprong maar de heksen uit het verleden en de meestal ludieke mascottes van je favoriete voetbalclub brengen magisch geluk. De mascottes van nu: vechtarend Hertog (even van Vitesse) en Zakumi (het WK 2010).

Amuletten in alle vormen en maten


De eerste amuletten werden gedragen in de prehistorie en werden door verre voorouders in de natuur gevonden. Er zijn enkele hele oude voorwerpen gevonden in grotten die waarschijnlijk gebruikt werden als amulet. In alle oude culturen komen amuletten en talismans voor. De Egyptische mummies kregen amuletten verstopt tussen de windsels mee voor hun reis naar een volgend leven. De Romeinen bedachten amuletten om het ‘boze oog’ af te weren. De Kelten hielden het op een klavertjevier en Chinezen droegen een levende krekel bij zich in een wilgenhouten doosje.

Amuletten worden vaak op het lichaam gedragen en misschien ontstonden zo wel de eerste sieraden. De geboortestenen en zodiac-stenen zijn dan nog maar een kleine stap. Alles kan een talisman worden: een mooie steen, de broche van oma, gelukssokken, een foto en zelfs de muis aan je computer. Soms kan er blinde paniek ontstaan wanneer je voor een vergadering je ’gelukspen’ kwijt bent. Het is waarschijnlijk wel veilig om te schrijven dat iedereen een amulet of talisman in zijn leven heeft.

Waar wordt een amulet van gemaakt


De sterkste amuletten schijnen gemaakt te worden van natuurlijke materialen. Edelstenen zijn perfecte amuletten maar bijvoorbeeld ook zakjes met speciale kruiden. In Azië worden amuletten gemaakt van bladgoud met symbolen die opgerold in een klein doosje passen. Heilige relikwieën droegen de middeleeuwers met zich mee, stukjes bot van christelijke heiligen.

Beroemde amuletten



De ankh
Misschien wel één van de oudste amuletten. De ankh is een t-vormig kruis met daarboven een ovaal. De betekenis van dit oude kruis is niet echt bekend. Het hiëroglief ‘ankh’ betekent ‘leven’ of ‘gaan’. Het gaat om het leven na de dood, een eeuwig leven. Een ankhteken beschermt de drager tegen ziekten en andere rampen en zou de eigenaar een lang en gelukkig leven geven. Misschien is het teken wel geëvolueerd uit het symbool ‘sa’. ‘Sa’ was een magisch beschermend symbool en werd veel gebruikt in ontwerpen voor juwelen.

Scarabee
De scarabee is een mestkever die zijn eieren in een mestbal legt en die naar de warmte van de zon duwt om de eieren uit te laten komen. Het lijkt op het ‘scheppen’ van leven door de zon. In het oude Egypte was de scarabee dan ook verbonden met de sterke zonnegod Ra, Ra duwt de zon ook iedere dag weer omhoog. Zo wordt je als mestkever pas echt beroemd! De scarabee werd het symbool voor de opstanding en leven. Een amulet in de vorm van een scarabee beschermde de drager tegen allerlei ziektes en zorgde voor een lang leven. De scarabee is daarnaast ‘beschermer’ van het hart, ook bij mummies zijn scarabeeën gevonden tussen de windsels op de plaats van het hart.

Een kristallen bol?
Kristal of bergkristal is door de eeuwen heen een belangrijk amulet geweest. De Romeinen gebruikten het als extra bescherming op lange reizen en de verschillende heerser lieten er drinkglazen van maken. Men dacht dat het bergkristal zou verkleuren wanneer het in contact kwam met gif, een veel gebruikte manier om van een lastige heerser af te komen. Voor dit laatste was het bergkristal geschikt. Het kristal zou inderdaad zijn verkleurd van de toen bekende manieren om iemand te vergiftigen. Dan zijn er nog de mysterieuze kristallen schedels uit Zuid-Amerika. Waarschijnlijk hebben de schedels ook als een soort amulet of talisman gewerkt. Het is nog steeds onduidelijk wie de oude schedels heeft gemaakt en zelfs hun ouderdom is niet te bepalen.

Verder lezen? Meer over geboortestenen in: Wat zijn geboortestenen

Copyright © EenSpeciaalMoment. Dit artikel is gepubliceerd op 29 juni 2010

reageren


Wanneer u een reactie plaatst zal deze na goedkeuring verschijnen onder het artikel met uw naam en website. Uw e-mail en ip-adres zullen wij niet publiceren.